Μεταβολικός Έλεγχος

μεταβολικός έλεγχος για υπογονιμότητα

Τι είναι οι Μεταβολικές Διαταραχές και το Μεταβολικό Προφίλ

 

Οι Μεταβολικές Διαταραχές είναι μία ομάδα από σοβαρές γενετικές ασθένειες, οι οποίες προκαλούν διαταραχές στην ικανότητα του σώματος να δημιουργήσει ή να διασπάσει σημαντικές ουσίες που εμπεριέχονται στα τρόφιμα. Οι ουσίες αυτές εφοδιάζουν τον οργανισμό με την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται, προκειμένου να μπορέσει να αναπτυχθεί πλήρως. Όταν το σώμα χαρακτηρίζεται από έλλειψη αυτών των ουσιών, ενδέχεται να αναπτυχθούν πολύ σοβαρά προβλήματα υγείας.

 

Τα νέα δεδομένα μακροπρόθεσμα έχουν στραφεί στη μεταβολική δραστηριότητα των ωαρίων και των σπερματοζωαρίων για τη μείωση των φαινομένων υπογονιμότητας. Η υπογονιμότητα μπορεί να αντιμετωπιστεί, αφού διορθωθεί το μεταβολικό προφίλ. Οι περιπτώσεις ανεξήγητης υπογονιμότητας πρέπει πλέον να αντιμετωπίζονται ως απόρροια ορμονικών και μεταβολικών διαταραχών, που προκαλούν προβλήματα στην ομοιόσταση του οργανισμού.

 

Όταν μιλάμε για μεταβολική δραστηριότητα, αναφερόμαστε σε όλες αυτές τις δραστηριότητες του σώματος που γίνονται σε κυτταρικό επίπεδο (είτε ωαρίου, είτε σπερματοζωαρίου) κι είναι απαραίτητες, προκειμένου να διεκπεραιωθούν όλες οι λειτουργίες του οργανισμού.  Ο εργαστηριακός έλεγχος της μεταβολικής δραστηριότητας των σπερματοζωαρίων μας βοηθάει, για να ξεχωρίσουμε ποια σπερματοζωάρια μπορούν να λειτουργήσουν σωστά, ώστε να θεωρηθούν τα καλύτερα για γονιμοποίηση.

 

Ταυτόχρονα, ο εργαστηριακός έλεγχος πραγματοποιείται και στο συνολικό επίπεδο του οργανισμού, για να καθορίσουμε αν επιτελούνται σωστά οι λειτουργίες του, εξετάζοντας τα επίπεδα συγκεκριμένων βιταμινών, ιχνοστοιχείων και οργανικών οξέων. Τα στοιχεία αυτά, αν δεν κυμαίνονται σε φυσιολογικά επίπεδα, επηρεάζουν τόσο τη λειτουργία του γενετικού συστήματος όσο και τη λειτουργία των κυττάρων αναπαραγωγής (ωαρίων και σπερματοζωαρίων).

 

Σε ποιες περιπτώσεις Υπογονιμότητας συνιστάται ο Έλεγχος του Μεταβολικού Προφίλ;

 

Ο μεταβολικός έλεγχος ενδείκνυται, όταν τα ζευγάρια χαρακτηρίζονται από ανεξήγητη υπογονιμότητα. Επίσης, προτείνεται σε γυναίκες ηλικίας μικρότερης των 40 ετών με πρόωρη εμμηνόπαυση ή χαμηλή ωοθηκική λειτουργία, καθώς και σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων αποβολών.

 

Οι έντονες κυτταρικές οξειδοαναγωγικές ανισορροπίες που πραγματοποιούνται στον οργανισμό μας πυροδοτούν δυναμικά υπερεκφράσεις των κυτοκινών, ορμονών που καθορίζουν σημαντικά το μεταβολισμό και εκκρίνονται από τα κύτταρα και το ανοσοποιητικό σύστημα, με αποδέκτη κυρίως τον εγκέφαλο. Έτσι, σοβαρές μεταβολικές λειτουργίες διαταράσσονται, η ανοσολογική επιτήρηση του οργανισμού φθίνει και σε συνδυασμό με την πρόωρη κυτταρική απόπτωση, η δυσκολία στη φυσιολογική σύλληψη επέρχεται ως φυσικό επακόλουθο.

 

Τι είναι ο Προληπτικός Έλεγχος Μεταβολικών Νοσημάτων και πώς γίνεται

 

Ο έλεγχος αυτός είναι μία εξέταση αίματος η οποία επιτρέπει την ταχύτατη ανεύρεση πολλών μεταβολικών νοσημάτων. Επιπλέον, φανερώνει φορείς νοσημάτων οι οποίοι δε θα εκδηλώσουν ποτέ τη νόσο, αλλά μπορούν να τη μεταδώσουν στους απογόνους τους. Η λήψη γίνεται ταυτόχρονα με τη λήψη αίματος για τον καθιερωμένο έλεγχο 4 μεταβολικών νοσημάτων (φαινυλκετονουρίας, συγγενούς υποθυρεοειδισμού, γαλακτοζαιμίας και ανεπάρκειας G6PD), που διενεργείται στα πλαίσια του αντίστοιχου εθνικού ανιχνευτικού προγράμματος. Το πρόγραμμα έχει τη δυνατότητα να ανιχνεύσει περισσότερα από 40 νοσήματα, όπως είναι οι διαταραχές των αμινοξέων και του μεταβολισμού των λιπαρών οξέων (β-οξείδωσης), οι οργανικές οξυουρίες και η ινοκυστική νόσος.

 

Α) Μέτρηση της Οξειδοαναγωγικής Κατάστασης του Οργανισμού

 

Από την παραπάνω μέτρηση εκτιμάται η συνολική κατάσταση του οργανισμού και στη συνέχεια, με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, ενισχύεται ο μηχανισμός που παρουσιάζει προβλήματα.

 

B) Μέτρηση 6 Κυτταροκινών Σχετιζόμενων με Μεταβολικές Διαταραχές

 

Προσδιορίζονται εργαστηριακά η λεπτίνη, η ΤNF-a, η Αδιπονεκτίνη, η Ιντερκευκίνη-4, Ιντερλευκίνη-6 και η Iντερλευκίνη 22. Οι παραπάνω ορμόνες εκκρίνονται από διαφορετικά είδη κυττάρων, όπως ο λιπώδης ιστός, από βασικά μεταβολικά όργανα (πάγκρεας, ήπαρ, μύες, κλπ), καθώς και από τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Επαναφέρουν τη μεταβολική ομοιόσταση, τη θερμορύθμιση και ενισχύουν την έκκριση των ορμονών του φύλου.

 

Γ) Μεταβολομική Ανάλυση

 

Προτείνεται στο υπογόνιμο ζευγάρι, όταν η ασθενής παρουσιάζει μεταβολική διαταραχή (π.χ. σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών). Πρόσφατες επιδημιολογικές μελέτες υποστηρίζουν ότι η ανάλυση του μεταβολισμού, με τη μέθοδο της μεταβολομικής ανάλυσης, εξετάζει αμινοξέα, όπως είναι η ισολευκίνη, η λευκίνη, η βαλίνη, η τυροσίνη και η φαινυλαλαλίνη, τα οποία μπορούν προβλέψουν τον επερχόμενο διαβήτη. Ανιχνεύονται 120 μεταβολικές παράμετροι που βοηθούν στην ομαλή κυτταρική λειτουργία και αξιολογούνται με βάση τις φυσιολογικές τιμές τους. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, σχεδιάζονται ειδικά διαιτολόγια από ομάδα μοριακών και κλινικών διατροφολόγων, σε συνδυασμό με εξατομικευμένα λειτουργικά τρόφιμα και συμπληρώματα διατροφής.

 

Επιπλέον Εξετάσεις και η Διαγνωστική τους αξία

 

Η λειτουργία του θυρεοειδούς είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη γονιμότητα και την ομαλή λειτουργία του κύκλου. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος έλεγχος πρέπει να γίνεται εφόσον κριθεί απαραίτητος από τον εκάστοτε γιατρό. Τέτοιου είδους εξετάσεις διενεργούνται κυρίως σε γυναίκες που παρουσιάζουν συμπτώματα παρόμοια με αυτά της θυρεοειδοπάθειας. Ανοσολογικοί παράγοντες και έλεγχος θρομβοφιλίας (μοριακοί – γενετικοί παράγοντες) είναι οι εξετάσεις που ενδείκνυνται σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων αποβολών. Όμως, τα τελευταία χρόνια εφαρμόζονται και στα ζευγάρια εκείνα τα οποία χαρακτηρίζονται από ανεξήγητη υπογονιμότητα.

 

Η ορθή διερεύνηση των αιτιών

 

Η διερεύνηση για τα αίτια της υπογονιμότητας χρειάζεται να είναι συστηματική, να πραγματοποιείται από ειδικούς και να καθοδηγείται πάντοτε από τα κλινικά χαρακτηριστικά και ιατρικά δεδομένα του κάθε ζευγαριού. Το ανθρώπινο σώμα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαίο σύνολο, που αποτελείται από κύτταρα, ιστούς και όργανα.

 

Αναλόγως το ιατρικό ιστορικό πρέπει να προσδιορίσουμε ποιες εξετάσεις είναι χρήσιμο να πραγματοποιηθούν και ποιες όχι. Οι ασθενείς οφείλουν να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων που αφορούν τόσο στη διερεύνηση όσο και στη θεραπεία του προβλήματος τους. Υπάρχουν σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τη διερεύνηση της υπογονιμότητας, όμως δεν ενδείκνυνται όλες οι εξετάσεις και κατ’ επέκταση οι θεραπείες για όλους.

 

Σε κάθε περίπτωση, είναι πολύ σημαντική η εξατομικευμένη προσέγγιση της υπογονιμότητας. Στην εποχή με τη ραγδαία ανάπτυξη ολοένα και περισσότερων προηγμένων μοριακών και γενετικών εξετάσεων και χειρουργικών μεθόδων η εξατομίκευση αποτελεί τη μόνη επιλογή. Τα νοσήματα, που εξετάζονται, αντιμετωπίζονται ανάλογα με τα συμπτώματα που παρουσιάζει ο κάθε ασθενής και η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την καλύτερη δυνατή πορεία της νόσου σε σχέση με τις εκάστοτε δυνατότητες της ιατρικής επιστήμης.

 

Να είστε καλά
Dr. Κυριάκος Τίγκας, M.D.
Χειρουργός Γυναικολόγος – Μαιευτήρας
Εξειδίκευση σε : Χειρουργική Γυναικολογική Ογκολογία,
Χειρουργική Μαστού, Ορμονική Αποκατάσταση με Βιομιμητικές Ορμόνες
Λειτουργική, Αναγεννητική, Αντιγηραντική και Προληπτική Ιατρική